Beutenaken

Status
- Beutenaken is een buurtschap in de provincie Limburg, in de streek Heuvelland, gemeente Gulpen-Wittem. T/m 1981 gemeente Slenaken. In 1982 over naar gemeente Wittem, in 1999 over naar gemeente Gulpen-Wittem.
- De buurtschap Beutenaken valt praktisch gezien onder het dorp Slenaken, maar omdat het een eigen postcode en plaatsnaam heeft in het postcodeboek is het een formele 'woonplaats' (in tegenstelling tot veel andere buurtschappen, die voor de postadressen 'in' het nabijgelegen dorp liggen).

Naam
In het Limburgs
Böätenake.
Oudere schrijfwijzen
1111 de Bottinachs, 1146 Butenacho, Butenachen, 1146 kopie 12e eeuw Butennaken, 1356 Botenaken, 1371 Boetennaken.
Naamsverklaring
Ontstaan uit Botiniacas*, een Romaanse afleiding met het suffix iniaca van een Germaanse persoonsnaam Boto met als betekenis ‘nederzetting toebehorend aan Boto’. De Romaanse meervoudsuitgang op s werd gesubstitueerd voor Germaans en.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Ligging
- De buurtschap Beutenaken ligt nabij de Gulp, NW van Slenaken, 4 km ZW van Gulpen, rond de weg Beutenaken.
- Een topografische bijzonderheid is dat vóór de gemeentelijke herindeling van 1999, de grens tussen de gemeenten Gulpen en Wittem hier bij het begin van de bebouwde kom van Beutenaken lag, gezien vanuit Gulpen/Euverem. De panden rond dit punt die O van de weg liggen, liggen aan de weg Beutenaken en dus in de buurtschap Beutenaken, voorheen gemeente Wittem. De panden hier tegenover aan de W zijde van de weg liggen aan de Slenakerweg (nrs. 16 en 18) omdat zij onder de gemeente Gulpen vielen. Zij worden daarom in postcode- en telefoonboeken nog steeds vermeld als gelegen ‘in’ Gulpen, terwijl dat 4 km verderop ligt. Het zou wellicht geografisch gezien logischer zijn, omdat de oude gemeentegrenzen immers niet meer bestaan, ook deze panden onder de buurtschap Beutenaken te laten vallen.

Statistische gegevens
- In 1840 had Beutenaken 25 huizen met 89 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Beutenaken ca. 40 huizen met ca. 100 inwoners.

Bezienswaardigheden
- Beutenaken heeft 1 rijksmonument en wel de vakwerkboerderij op Beutenaken 38.
- Mariakapel uit 1880 aan de weg naar Hoogcruts (Krutserveldweg).
- Wegkapel uit 1929 gewijd aan het Heilig Hart.
- Carréboerderij de Helenahof.
- Vakwerkhuizen.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Beutenaken (online te boeken).

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)