Berlicum

Status
- Berlicum is een dorp in de provincie Noord-Brabant, gemeente Sint-Michielsgestel. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1995.
- Het wapen van de voormalige gemeente Berlicum is in licht gewijzigde vorm het dorpswapen geworden. Het betrof een 'sprekend wapen', dat een beer voorstelde, zij het aanvankelijk als foutieve interpretatie een beer in de zin van 'mannetjes-varken'. Pas in 1973 is dit hersteld in de bedoelde bruine beer.
- Niet te verwarren met het Friese dorp Berlikum, dat sinds 2010 overigens formeel Berltsum heet.

Naam
In het Brabants
Balkum.
Naamgeving gemeente
De gemeente werd ook wel 'Berlicum en Middelrode' genoemd (en heette tot 1896 officieel zo).
Oudere schrijfwijzen
Berlichem, 1237 Berlekem, Berlikem, 1240 Berlanchum, 1252 en 1312 kopie 1350 Berlinchem, 1883 Berlikum.

Ligging
Berlicum ligt ZO van 's-Hertogenbosch en Rosmalen, NO van Sint-Michielsgestel.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Berlicum 358 huizen met 2.383 inwoners, verdeeld in dorp Berlicum 180/1.192 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Middelrode 163/1.125 en Kaathoven (ged.) 15/66. De gemeente omvatte verder de buurtschappen Assendelft, Loofaart of De Loiffart, Doornhoek, (In den) Hasselt, Veebeek, West-Kampen of Het Kampen, Motven, Brand en Heikant.
- Per 1-1-1996 is de gemeente Berlicum opgeheven en opgegaan in de gemeente Sint-Michielsgestel met 3.129 huizen en 8.855 inwoners op een oppervlakte van 2.373 hectare. 75 hectare met 43 huizen en 78 inwoners ging over naar de gemeente Maasdonk (dit betrof het Berlicumse deel van de buurtschap Kaathoven) en 1 onbewoonde hectare ging over naar de gemeente Bernheze.
- Tegenwoordig heeft Berlicum ca. 3.200 huizen met ca. 8.000 inwoners. Het getal van ca. 9.800 inwoners dat hier en daar wordt vermeldt, is inclusief het dorp Middelrode dat geen eigen postcode heeft en daarom voor de postadressen 'in' Berlicum ligt, en derhalve ook in statistieken vaak 'als vanzelf' als onderdeel van de kern Berlicum wordt beschouwd (wat in geografisch, cultuurhistorisch en sociaal opzicht natuurlijk niet correct is, maar daar houden droge statistieken nu eenmaal geen rekening mee.

Geschiedenis
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Berlicum, kunt u terecht bij Heemkundekring De Plaets. Op hun site vindt u o.a. een pagina over de geschiedenis van de kernen in de voormalige gemeente Berlicum.
- Verhalen over de geschiedenis van Berlicum op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Recente ontwikkelingen
Berlicum krijgt natuurbegraafplaats van 11 hectare in bos
De eerste natuurbegraafplaats in de provincie Noord-Brabant komt waarschijnlijk te liggen op de Hooghei in Berlicum. Initiatiefnemer Martin Binder is al ca. vier jaar bezig met het uitwerken van zijn ideeën voor een natuurbegraafplaats. De plannen zijn anno 2010 in een vergevorderd stadium. De nieuwe begraafplaats komt in een bosgebied van zo'n 11 hectare.

Bezienswaardigheden
- Berlicum heeft 16 rijksmonumenten.
- RK Sint Petruskerk.
- Protestantse Samen op Weg Kerk.
- Voormalig gemeentehuis De Plaets.
- De voormalige sigarenmakerij (Hoogstraat 103) uit 1895 is een gemeentelijk monument.
- Mariakapel.

Natuur en recreatie
- Landgoed De Wamberg.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Berlicum (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Berlicum (online te bestellen).