Balkbrug

Status
Balkbrug is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Hardenberg. T/m 2000 gemeente Avereest.

Naam
In het Nedersaksisch
De Balk.

Ligging
Balkbrug ligt W van Dedemsvaart en grenst in het N aan de rivier de Reest, die hier de grens vormt met de provincie Drenthe.

Statistische gegevens
- In 1840 had Balkbrug (in de Volkstelling van 1840 [1] heette dat toen 'Avereest of Hoofdwijk') 245 huizen met 1.308 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Balkbrug ca. 1.500 huizen met ca. 3.800 inwoners.

Geschiedenis
Balkbrug is ontstaan aan het kanaal de Dedemsvaart. Het dankt zijn naam aan een balk die onder een brug in dit kanaal lag. Deze balk moest voorkomen dat schepen met te grote diepgang deze brug konden passeren. Het lag ook op de kruising van deze vaarweg met de weg van Ommen naar Meppel, waardoor hier een wat grotere nederzetting kon ontstaan. Ook werd de groei van het dorp bespoedigd door het oprichten van een bedelaarskolonie van de Maatschappij van Weldadigheid vanaf 1819 op de Ommerschans ten zuiden van het dorp.

Openbaar vervoer
In 1886 kreeg Balkbrug een stoomtramverbinding aan de lijn van de DSM van Dedemsvaart dorp naar Dedemsvaart SS, een station aan de lijn Zwolle - Meppel. In 1908 groeide Balkbrug uit tot een knooppunt van stoomtramlijnen toen Spoorweg-Maatschappij Meppel-Balkbrug haar lijn tussen Meppel en Balkbrug opende. In 1939 werd deze lijn weer gesloten. In 1947 sloot de eerstgenoemde lijn.

De Dedemsvaart en de N377
In de jaren zestig is het kanaal de Dedemsvaart, dat door Balkbrug liep, gedempt en werd de N377 er overheen aangelegd.

Veldzicht
Bedelaarskolonie Ommerschans werd later rijksopvoedingsgesticht Veldzicht, wat de komst van ambtenaren met zich mee heeft gebracht. Tegenwoordig is Veldzicht een Forensisch Psychiatrisch Centrum, ook wel bekend als TBS-kliniek. Zie ook bij Ommerschans.

Dronkemanslaantje
Een weggetje bij Veldzicht stond vroeger bekend als Dronkemanslaantje, omdat de kolonisten zich weleens stiekem gingen bedrinken in Balkbrug en over het laantje ongezien probeerden terug te keren in de 'bedelaarskolonie'.

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Balkbrug, kunt u terecht bij Historische Vereniging Avereest.

Bezienswaardigheden
- Balkbrug heeft 19 rijksmonumenten (met dien verstande dat de rijksmonumenten van de buurtschappen rond Oud Avereest doorgaans onder het dorpje Oud Avereest worden gerekend, geografisch gezien terecht, hoewel dat dorpje en de buurtschappen voor de postadressen 'in' Balkbrug liggen omdat Oud Avereest formeel geen 'woonplaats' is).
- Molen De Star is geopend op woensdagmiddag, zaterdag de hele dag en op overige dagen wanneer u de molen ziet draaien.
- Molensite Molen De Star.

Evenementen
- Bruisend Balkbrug organiseert evenementen in Balkbrug.
- Indoor Klein Oever (paardensport) (week eind januari / begin februari).
- Koninginnedag Balkbrug.

Natuur en recreatie
- Ontmoetinscentrum Het Trefpunt.
- Openluchttheater Avereest.
- Heuveltjesbosbad.
- Sier(kruiden)tuinen De Kruidenhoeve.

Overnachten
- Vakantiehuizen in Balkbrug en omgeving (online te boeken).

Links
- Balkbrugse Ondernemers Vereniging met o.a. links naar lokale bedrijven en verenigingen.
- Plaatselijk Belang Balkbrug.

1. 1. Alphabetisch register van alle bewoonde oorden des rijks (met o.a. Volkstelling 1840, red.),
   De erven Doorman
   , p.448, (1850)