Balk
lokatie
Status
Balk is een wegdorp in de provincie Fryslân, gemeente Gaasterlân-Sleat. T/m 1983 gemeente Gaasterland. Balk is de hoofdplaats van de gemeente.
Naam
Oudere vermeldingen
1491 toe balc, 1501 toe Balka, 2e helft 16e eeuw Balck.
Naamsverklaring
Balk is een oude benaming voor een vast brugje, een houten balk als brug.(1)
Ligging
Balk ligt W van Sloten en grenst in het NO aan het Slotermeer. Het dorp ligt aan de beide oevers van het riviertje de Luts.
Statistische gegevens
- In 1840 had Balk 190 huizen met 1.344 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Balk ca. 1.500 huizen met ca. 3.750 inwoners.
Geschiedenis
Aanvankelijk hoorde Balk bij Harich. In 1585 werd het door Spaanse soldaten uit Groningen geplunderd. Balk werd in de 18e eeuw welvarend door de boterhandel. In de 19e eeuw is het een zelfstandig dorp geworden.
Balk kende vanouds diverse geloofsgemeenschappen. Eén daarvan was de gemeente der Mennonieten, die zeer streng in de leer was. In het midden van de 19e eeuw is een grote groep naar Amerika uitgeweken om zich daar in de omgeving van Goshen in de staat Indiana te vestigen. Een gevelsteen in Balk herinnert nog aan deze oude geloofsgemeenschap.
Bezienswaardigheden
- Balk heeft 33 rijksmonumenten.
- Historische kern.
- Hervormde kerk (Van Swinderenstraat 6).
- RK Sint Ludgeruskerk uit 1883 met pastorie uit 1903 (Raadhuisstraat 42-44).
- Raadhuis uit 1615.
- Teernstrabrug (bij Van Swinderenstraat 69) uit 1916 over de Luts.
- Standbeeld van dichter Herman Gorter, wiens grootvader in de 19e eeuw doopsgezind predikant was in Balk. Het dorp en het riviertje de Luts zouden de dichter hebben geïnspireerd tot zijn beroemde gedicht 'Mei'.
Natuur en recreatie
- Gezien de ligging aan het Slotermeer is Balk een populaire watersportplaats met o.a. een grote jachthaven aan de rand van het meer.
- Voor fietsers en zeilers vaart er een traditioneel skûtsje als zeilend beurtveer tussen Heeg en Balk.
Foto's
- Fotoreportage van Gaasterlân-Sleat van fotograaf Martin Stevens.
Links
- Site van en over Balk.
