Arkel

Status
- Arkel is een dorp in de provincie Zuid-Holland, gemeente Giessenlanden. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985.
- Wapen van de voormalige gemeente Arkel.
- Onder het dorp Arkel valt ook de buurtschap Rietveld en een deel van de buurtschap Achterdijk. Ook ‘Arkelsche Dam’ staat in oude bronnen als buurtschap, maar dat betreft het huidige dorp Arkel, welker kern vroeger meer zuidelijk lag.

Naam
Oudere schrijfwijzen
999 kopie 12e eeuw Arclo, 10e-11e eeuw in Arkloa.
Naamsverklaring
Het tweede deel betekent lo ‘bos’, waarschijnlijk op een oeverwal gelegen. Het eerste deel wordt veelal in verband gebracht met een woord ‘ark’ of ‘arke’, waarmee in de Middeleeuwen een omlegging of stuw van stromend water werd aangeduid. De term komt met name voor in verband met molens: een deel van de waterstroom werd naar de molen afgeleid, waar het een rad aan het draaien bracht. Dit rad was soms in een stevig gebouwde, met een boog overdekte doorgang aangebracht en het is denkbaar dat de term ark(e) zijn oorsprong heeft in een dergelijke stenen boog (vergelijk het Latijnse arcus ‘boog’). De rijkdom aan zuurstof van het in beroering gebrachte water trok vissen aan, en een Oudhoogduitse oorkonde maakt melding van loca piscationum ‘visplaatsen’ die in de volkstaal archisteti worden genoemd. Een andere verklaring leidt het eerste deel van Arkel terug op het Germaanse *arga ‘slecht’ met een verscherping -gl- > -kl-.(1)

Ligging
Arkel ligt direct N van Gorinchem.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Arkel 89 huizen met 589 inwoners, verdeeld in dorp Arkel 67/458 en polder Rietveld 22/131.
- Tegenwoordig heeft Arkel ca. 1.400 huizen met ca. 3.500 inwoners.

Geschiedenis
Arkel is zeer oud: de NH kerk is oorspronkelijk in 641 gesticht, door de Noormannen verwoest en in 694 weer herbouwd. In 1262 is zij afgebrand en ook weer herbouwd. Het kasteel is in de 13e eeuw afgebroken. Arkel is een voormalige heerlijkheid.

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Arkel, kunt u terecht bij Historische Vereniging Arkel en Rietveld.

Bezienswaardigheden
- Molen Jan van Arkel.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Arkel (online te boeken).

Foto's
- Recente fotoreportage met 21 foto´s van Arkel van fotograaf Martin Stevens.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)