Alphen aan den Rijn

Status
- Alphen aan den Rijn is een plaats* en gemeente in de provincie Zuid-Holland.
* Hoewel Alphen aan den Rijn duidelijke kenmerken van een stad heeft volgens huidige definities (= o.a. omvang en regionale verzorgingsfunctie), spreekt men lokaal doorgaans nog van dorp.
- Wapen van de voormalige gemeente Alphen.
- Wapen van de gemeente Alphen aan den Rijn.
- De gemeente Alphen aan den Rijn is in 1918 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Alphen, Aarlanderveen en Oudshoorn.
- Per 1-2-1964 is de gemeente Alphen aan den Rijn vergroot met een deel van de gemeente Zwammerdam (zijnde het dorp Zwammerdam). Naast de hoofdplaats Alphen aan de Rijn zijn Aarlanderveen en Zwammerdam de enige dorpen in de gemeente.
- Onder de kern Alphen aan den Rijn vallen ook de buurtschappen Gnephoek, Gouwsluis en 's-Molenaarsbuurt.
- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Alphen aan den Rijn.
- De gemeenten Alphen aan den Rijn, Boskoop en Rijnwoude gaan in 2014 fuseren tot 1 nieuwe gemeente. De drie gemeenten staan voor forse opgaven en ambities. Voor een economisch sterke positie van de gemeenten is de verdere ontwikkeling van de Greenport een belangrijke voorwaarde. Andere belangrijke opgaven zijn de verbetering van de infrastructuur (aansluitingen op de A4, A12 en N11 en realisatie van de RijnGouwelijn), woningbouwopgaven, het stimuleren van de ontwikkeling van recreatie en toerisme en het behoud van een groen, open en landelijk profiel. De voorlopige werknaam van de nieuwe gemeente in wording is gemeente ABR. De definitieve gemeentenaam wordt voorjaar 2012 vastgesteld.

Naam
Oudere schrijfwijzen
4e eeuw Albanianis, 918-948 kopie 11e eeuw Alfna, 1264 kopie 1340 Alphen, 1883 Alfen, 1903 Alphen.
Naamsverklaring
Wordt in verband gebracht met een waternaam Albhanô*, die waarschijnlijk op dezelfde wortel alb-* 'wit' teruggaat als de rivier de Elbe in Duitsland. De hoge ouderdom van de oudste vermelding vindt steun in de vondst van Laat-Romeinse munten (daterend van tot het begin van de 5e eeuw).(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Ligging
Alphen aan den Rijn ligt ZO van Leiden, NW van Bodegraven.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Alphen 593 huizen met 2.944 inwoners, verdeeld in dorp Alphen 507/2.477 (= huizen/inwoners), buurtschap Gouwsche Sluis 85/460 en polder Rietveld 1/7.
- Tegenwoordig heeft de gemeente Alphen aan den Rijn ca. 30.000 huizen met ca. 73.000 inwoners.

Geschiedenis
Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Alphen aan den Rijn, kunt u terecht bij Historische Vereniging Alphen aan den Rijn.

Bezienswaardigheden
- Molen De Eendracht.
- Vrouwgeestmolen.
- Steektermolen.
- Gnephoekse Molen.

Musea
- Archeon.

Jaarlijkse evenementen
- Oldtimerdag (op een zaterdag in september).

Natuur en recreatie
- Vogelpark Avifauna.
- Schildpaddencentrum.
- Bezoekerscentrum De Veenweiden.
- IVN afd. Alphen aan den Rijn e.o.
- Vogelwerkgroep Alphen aan den Rijn.

Overnachten
- Vakantiehuizen in Alphen aan den Rijn en omgeving (online te boeken).
- Hotels in Alphen aan den Rijn en omgeving (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en tweedehands boeken over Alphen aan den Rijn (online te bestellen).

Links
- Officiële site van de gemeente Alphen aan den Rijn.
- Site over Alphen aan den Rijn met o.a. geschiedenis en actualiteiten.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)