Aardenburg

Status
- Aardenburg is een stad in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, gemeente Sluis. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1994. In 1995 over naar gemeente Sluis-Aardenburg, in 2003 over naar gemeente Sluis.
- Wapen van de voormalige gemeente Aardenburg.
- De gemeente Aardenburg is per 1-4-1941 vergroot met de gemeenten Sint Kruis en Eede.
- Onder de stad Aardenburg vallen ook de buurtschappen Draaibrug en Smedekensbrugge.

Naam
Oudere schrijfwijzen
966 Rodenburgh, 1089 Redenburg, Redanburg, 1178 Erdenburg.
Naamsverklaring
Waarschijnlijk burg ‘burcht, sterkte’ aan de waternaam *Rodana, mogelijk een Keltische waternaam. (1)
Bijnaam
De Aardenburgers worden ‘kikkers’ genoemd, sinds de fanfare eind 19e eeuw gifgroene uniformen kreeg. Op de Kaai pronkt een ‘Kikkerfontein’.
Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet Aardenburg 't Uulehat. Site ACS De Nachtuuln.

Ligging
Aardenburg ligt ZO van Sluis.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Aardenburg 280 huizen met 1.566 inwoners, verdeeld in stad Aardenburg 230/1.295 en ‘Buiten-gemeente’ 50/271.
- Tegenwoordig heeft Aardenburg ca. 1.000 huizen met ca. 2.400 inwoners.

Geschiedenis
Deze streek is het oudst bewoonde deel van Zeeland. Reeds 7.000 jaar geleden woonden hier al mensen. Er is een Romeinse nederzetting geweest met een militair karakter (‘Castellum Rodanum’). Aardenburg heeft in de Romeinse tijd een belangrijke rol gespeeld in de verdediging van de zuidelijke Noordzee.

Aardenburg bloeide reeds als koopstad in de 9e eeuw en verhief zich in de 13e eeuw door koophandel tot een grootte, dat zij 7 marktpleinen en 74 straten telde. Oorlogsrampen, watervloed en 't opslijken der haven (door verzanding van ‘t Zwin) vernietigden die welvaart. In 1604 werd zij door Prins Maurits voor de Unie gewonnen en in 1672 door de dapperheid harer ingezetenen voor het vaderland behouden. Nog geen 40 soldaten en 175 burgers sloegen toen niet alleen de aanval van 8.000 Fransen af, maar maakten zelfs 620 krijgsgevangenen.

Recente ontwikkelingen
Rondweg om Aardenburg?
Er zijn al ca. 20 jaar plannen voor een rondweg om Aardenburg, zonder dat het nog tot concrete besluitvorming is gekomen. Volgens de voorstanders heeft Aardenburg behoefte aan een rondweg. De Traverse door het stadje is niet geschikt voor met name het zware vrachtverkeer. De regionale natuur- en milieuverenigingen hebben sinds de start van het proefproject Duurzaam Veilig in West-Zeeuws-Vlaanderen midden jaren negentig bezwaar gehad tegen een rondweg rond Aardenburg. Zij vinden dat er voldoende alternatieven zijn, en daarom de nadelen niet tegen de voordelen op wegen. Volgens de ZMF tast het verkeer op de rondweg de openheid van het landschap aan en zijn er onvoldoende veilige passages voor diverse populaties, zoals de boomkikker, die in dit gebied voorkomen. (bron: PZC, 12-5-2009)

Archeologisch onderzoek
De Provincie laat in 2010 en 2011 de archeologische opgravingen met betrekking tot Romeins Aardenburg onderzoeken en publiceren. Publicatie van dit onderzoek zal een deel van de Romeinse ontdekkingen en vondsten, die nu verborgen liggen in het Zeeuws Archeologisch Depot, ontsluiten voor verder wetenschappelijk onderzoek. Van 1955 tot 1988 zijn in grootschalige opgravingen uitgevoerd naar de Romeinse resten in de ondergrond van deze oude stad. Hierbij zijn onder andere de sporen gevonden van een versterking (castellum) en een omliggende nederzetting (vicus) uit ca. 175 - 275 na Chr. Tot een volledige wetenschappelijke uitwerking van dit onderzoek is het tot heden niet gekomen. Dat is spijtig, omdat uit recente onderzoeken in Vlaanderen, Frankrijk en Engeland blijkt dat Aardenburg een sleutelrol heeft gespeeld in de Romeinse kustverdediging van de zuidelijke Noordzee. Ook moet Aardenburg in die periode een scharnierpunt zijn geweest in de regionale en overzeese contacten in het noordwesten van het Romeinse imperium. Uitwerking van een aantal resultaten met behulp van moderne onderzoekstechnieken en volgens de nieuwste kwaliteitsmaatstaven kan dan ook belangrijke nieuwe inzichten geven en een basis leggen voor integraal wetenschappelijk onderzoek. Het onderzoek zal worden uitgevoerd door een klein team van gespecialiseerde onderzoekers uit Nederland en Vlaanderen en zal eind 2011 afgerond zijn. De resultaten van het onderzoek zullen leiden tot tijdelijke en permanente tentoonstellingen en een publieksboek met een verslag van het onderzoek.

In 2011 is er weer een stukje van de puzzel van Romeins Aardenburg op zijn plaats gevallen. Zo'n 1800 jaar geleden stond er op de hoek van de Landstraat en de Beekmanstraat een Romeins badhuis. Compleet met warm- en koudwaterbaden en een stookruimte. Dat blijkt uit bestudering van de vondsten, die al in 1965 werden opgegraven maar nu nader zijn onderzocht. Zo wordt langzamerhand duidelijk dat er buiten het Romeinse verdedigingswerk - het castellum - nog meer Romeinse bebouwing in Aardenburg was. Het bestaan van een badgebouw geeft volgens de archeologen aan dat Aardenburg een belangrijke positie had in Nederland. Filmpje over de 'ontdekking' in 2011 van het Romeins badhuis te Aardenburg.

Bezienswaardigheden
- Sint Bavokerk uit de 13e eeuw, met aan de binnenzijde beschilderde stenen grafkisten.
- 17e-eeuwse Kaaipoort.
- Voormalig stadhuis.

Musea
- Archeologisch Museum.

Evenementen
- Culturele evenementen in Aardenburg.

Natuur en recreatie
Blokkreek en Vrouwkenshoekkreek
In 2012 zijn de Blokkreek bij Aardenburg en de Vrouwkenshoekkreek net over de grens met België heringericht. De Blokkreek is gebaggerd zodat de waterloop weer voldoende diepgang heeft en het ecologische systeem verbetert. De Vrouwkenshoekkreek is in het verleden tijdens de verdieping van het Leopoldkanaal dichtgegooid met baggerspecie uit het kanaal. De kreek is nu opengegraven zodat er weer een verbinding is ontstaan tussen de Blokkreek en de Vrouwkenshoekkreek.

Overnachten
- Vakantiehuizen in Aardenburg en omgeving (online te boeken).
- Hotels in Aardenburg en omgeving (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Aardenburg (online te bestellen).

Links
- Aardenburg cultuurstad.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)