Groot-Abeele

Status
- Groot-Abeele is een buurtschap in de provincie Zeeland, in de streek Walcheren, gemeente Vlissingen. T/m 30-6-1966 gem. Oost- en West-Souburg.
- De buurtschap Groot-Abeele valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Oost-Souburg. Groot-Abeele wordt wél als afzonderlijke bebouwde kom gezien met eigen officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden).

Naam
Naamgeving
Groot-Abeele en Klein-Abeele werden vroeger ook als geheel Den Abeele genoemd. Een van de wegen in de buurtschap heet overigens Grote Abeele, dus de spelling van straatnaam en buurtschapsnaam is niet eenduidig...
Oudere vermeldingen
1487 Abeele, 1750 Groote Abeele.
Naamsverklaring
- Kan genoemd zijn naar een hier groeiend bos van abeelbomen, of een weg die daarmee beplant was. Abeel is een oude benaming van de witte of zilverpopulier. Mogelijk is dat de plaats genoemd is naar het geslacht Van den Abeele, dat hier bezittingen had. Aan de betekenis van de naam doet dit echter weinig af. Met de toevoeging groot ter onderscheiding van Klein Abeele (1753 Klein Abeele), dat nu verdwenen is.(1)
- Abeel (Pópulus álba L., witte populier): populier met aan de onderzijde opvallend witviltige bladeren. In de kuststrook van Zeeland veel gebruikt als vulsoort in gemengde beplantingen, omdat de boom goed bestand is tegen zeewind en snel groeit. Voor de bosbouw is de witte populier overigens van weinig betekenis.(2)

Ligging
- De buurtschap Groot-Abeele grenst in het Z aan Oost-Souburg, in het W aan het Kanaal door Walcheren, in het N aan de gemeente Middelburg. De gemeentegrens wordt hier gevormd door de waterloop Abeelse Sprink. De buurtschap ligt rond de weg Grote Abeele en de Abeelseweg Oost.
- Aan de overzijde van het Kanaal door Walcheren ligt de buurtschap Nieuw-Abeele.
- N van Groot-Abeele lag vanouds de buurtschap Klein-Abeele, maar deze is bij de inundatie van Walcheren in 1944 in de golven verdwenen. Dat verklaart gelijk waarom er vandaag de dag wel een Groot-Abeele is maar geen Klein-Abeele (mocht iemand zich dat afvragen op grond van bijvoorbeeld de atlas of de situatie ter plekke).

Statistische gegevens
- In de Volkstelling van 1840 (3) had de buurtschap "Den Abeele" (dat was destijds de naam voor de buurtschappen Groot-Abeele en Klein-Abeele gezamenlijk) 27 huizen met 189 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Groot-Abeele (Klein-Abeele bestaat niet meer, zoals bij Ligging toegelicht) ca. xx huizen met ca. xxx inwoners.

Geschiedenis
Den Abeele was vroeger een afzonderlijke heerlijkheid, die in bezit was van het thans uitgestorven adellijke geslacht Van Den Abeele. Later werd het een deel van de heerlijkheid Oost- en West-Souburg. Van het kasteel Den Abeele is weinig bekend. De namen Groot-Abeele, Nieuw-Abeele en Abeeleburg herinneren er nog aan.

Van der Aa (4) vertelt over Den Abeele: "Thans wordt Den Abeele gemeenlijk onderscheiden in Den Grooten en Den Kleinen Abeele, zijnde eerstgemelde eene buurt, meestal uit herbergen bestaande, die tot uitspanning voor de inwoners van Middelburg en Vlissingen dient, ook is hier een gestadige doortogt tusschen deze beide steden en de voerlieden der zoogenaamde pietjeswagens vertoeven er gemeenlijk eenige oogenblikken, om hunne paarden te laten drinken, welk een en ander deze buurt op sommige tijden veel levendigheid bijzet. Aan Den Kleinen Abeele, dat een paar minuten meer noordwaarts ligt, staat slechts één herbergje voor de mindere volksklasse." De pietjeswagen was de benaming voor de postwagen, die de dienst onderhield tussen Middelburg en Vlissingen. De benaming komt van een ‘pietje’ (32 ½ cent), dat men voor de rit verschuldigd was. De pietjeswagen maakte in 1882 plaats voor de stoomtram tussen Middelburg en Vlissingen. Ook tussen Terneuzen en Zaamslag reed een pietjeswagen.(5)

Bezienswaardigheden
- Huize Abeele uit 1848.
- In het N van Groot-Abeele ligt een vliedberg.

Natuur en recreatie
- Overzicht van in het spoortalud bij Groot-Abeele voorkomende vlindersoorten.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)
   
2. 2. Encyclopedie van Zeeland,
   Div.
   , p.ca. 1750, (1984)
   
3. 3. Alphabetisch register van alle bewoonde oorden des rijks (met o.a. Volkstelling 1840, red.),
   De erven Doorman
   , p.448, (1850)
   
4. 4. Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden,
   Aa, A.J. van der
   , p.ca. 10.000, (1851)
   
5. 5. Encyclopedie van Zeeland,
   Div.
   , p.ca. 1750, (1984)